Başarıyı Yanlış Yerden Okuyan Bir Ülke “Kaçışı Başarı Diye Satmak”

Yurtdışında gerçekten başarı üretenler, üniversiteyi orada parayla okumaya gidenler değil; Türkiye’de temelini sağlam kurup akademik ya da profesyonel kanalla gidenlerdir. Çünkü parayla üniversite okumaya gidenlerin çoğu başarı değil, sadece kaçış satın alır. Bu ayrım Türkiye’de görünmez, çünkü biz başarıyı “yurtdışında olmak”, “fotoğraf paylaşmak”, “dil bilmek” gibi yüzeysel göstergelerle ölçeriz. Oysa gerçek başarı bilim üretmekle, meslek sahibi olmakla, uluslararası rekabet etmekle, değer yaratmakla ölçülür — ve bunu yapanlar Türkiye’de temeli sağlam atmış olanlardır. Yurtdışında başarıyı belirleyen şey gittiğin ülke değil, gittiğin yoldur: Akademik yol başarı üretir; para + dil sadece kapı açar, başarı garantilemez.

Bugün yurtdışına giden gençlerin büyük kısmı özel okul mezunu: Dil avantajı var, ama akademik temel zayıf. Türkiye’de iyi üniversite kazanamıyor; aile ekonomik olarak güçlü; “sınav stresine girmeyeyim, parayla okurum” diyor. Bu profil yurtdışında başarı üretmiyor, sadece sistemin dışından giriş yapıyor. Çünkü dil kapı açıyor, para kabulü kolaylaştırıyor ama zayıf temel ilerlemeyi durduruyor. Bu yüzden çoğu mezun olamıyor, bölüm değiştiriyor, ortalama işlere sıkışıyor, geri dönüyor ya da vasat bir hayata yerleşiyor. Yani bu bir başarı hikâyesi değil; iyi paketlenmiş bir kaçış.

Ve en acısı şu: Türkiye’de gerçekten sıkışanlar onlar değildi. Sıkışanlar, imkânı olmadığı için burada kalıp sınav sisteminin ağırlığını taşıyanlardı. Özel okulda okuyanlar dil avantajıyla yurtdışına kaçarken, devlet okulunda okuyanlar sınavın bütün yükünü sırtladı. Bu yüzden yurtdışına gidenlerin çoğu “başarılı olduğu için” değil, “başarısızlığı finanse edebildiği için” gitti. Gerçek başarı ise hâlâ burada, hâlâ emekte, hâlâ temelde, hâlâ mücadelede.

Ve tam da bu yüzden “gidenler başarılıdır” demek, eşitsizliği başarı diye pazarlamaktır.